Self-employment (samozatrudnienie) jest to zazwyczaj jednoosobowa działalność gospodarcza. Osoba samozatrudniona czyli Sole Trader to osoba, która pracuje na własny rachunek zamiast dla określonego pracodawcy (sama jest sobie pracodawcą) i z tej pracy czerpie dochody.
Self-employment jest najprostszą z możliwych form działalności gospodarczej. Nie wymaga skomplikowanych formalności przy rejestracji (nie trzeba się rejestrować w WRS) i jest relatywnie prosta w prowadzeniu. Samozatrudnienie to zdecydowanie najlepsza opcja dla osób które prowadzą działalność gospodarczą w niepełnym wymiarze godzin oraz jednocześnie posiadają pracę na pełny etat.
Zanim jednak rozpoczniemy działalność gospodarczą w charakterze self-employed, należy wiedzieć o kilku kluczowych sprawach:
- Nazwa firmy. Jako osoba samozatrudniona możesz prowadzić biznes pod swoim imieniem np. Jan Kowalski, możesz również zarejestrować się pod inną nazwą. Nazwa ta nie może być dla nikogo obraźliwa albo taka sama lub łudząco podobna do nazwy istniejącej już firmy. Jeżeli prowadzisz interes używając nazwy firmy np. "ABC Electronics", musisz pamiętać o tym, żeby na wszystkich oficjalnych pismach biznesowych podawać w nagłówku swoje imię i nazwisko oraz wspomnianą nazwę czyli w tym przypadku: Jan Kowalski trading as ABC Electronics.
- Adres firmy. Jeżeli wykonujesz część lub całość swojej pracy w domu możesz być zmuszony do płacenia więcej za wynajem lokalu lub jego części. Jeżeli całą swoją pracę wykonujesz poza domem, ten punkt cie nie dotyczy.
- Niektóre rodzaje działalności wymagają koncesji, licencji lub pozwoleń. Jeżeli chcesz otworzyć np. restaurację albo świadczyć usługi jako taksówkarz musisz otrzymać najpierw odpowiednią licencję, którą najczęściej wydają lokalne rządy (local councils).
Rejestracja firmy
Jeżeli chcesz rozpocząć własną działalność powinieneś na początku zarejestrować firmę w HM Revenue & Customs. Zarejestrować się powinieneś w okresie do 3 miesięcy od daty rozpoczęcia działalności. Kara za niedopełnienie obowiązku rejestracji w terminie wynosi £100 za każdy miesiąc działalności bez rejestracji, więc nie należy unikać rejestracji w nieskończoność. Samo zarejestrowanie polega na wypełnieniu trzech stron formularza SE1 (kliknij aby pobrać). Self-employment można również zarejestrować poprzez internet (odwiedź: rejestracja samozatrudnienia) lub dzwoniąc pod numer 0845 915 4515 (linia czynna od 8.00 do 20.00 od poniedziałku do piątku oraz od 8:00 do 16:00 w soboty i niedziele, w święta państwowe linia nie czynna) Pod numerem 0845 915 4515 można uzyskać odpowiedź na wszystkie pytania związane z tym rodzajem działalności. Po zarejestrowaniu się HM Revenue prześle ci książkę-przewodnik, zawierającą instrukcje, porady oraz często zadawane pytania na temat rozliczania się z podatków, opłacania ubezpieczenia społecznego oraz korzyści dla nowo powstających firm (pobierz jego wersję cyfrową).Ubezpieczenie społeczne (National Insurance Contribution)
W Wielkiej Brytanii wyróżnia się 4 klasy ubezpieczenia społecznego:- Class 1 - jest płacone przez wszystkie osoby zatrudnione. Nalicza się go jako część zarobków powyżej określonego progu.
- Class 2 - jest płacone przez osoby samozatrudnione. Jest to stała opłata, która wynosi obecnie £ 2,40 na tydzień.
- Class 3 - jest to ubezpieczenie płacone dobrowolnie. Zazwyczaj płacą to osoby które mają jakieś niedobory w płaceniu składek na ubezpieczenie. Dzięki temu mogą zachować prawo do zasiłków naliczanych na podstawie składek national insurance lub podstawowej emerytury, która również jest uzależniona od wysokości odprowadzonych składek.
- Class 4 - jest płacony przez większość samozatrudnionych osób. Jest płacony jako określony procent dochodów z działalności gospodarczej.
Przykład 1.
Jeżeli zarabiasz rocznie od 0 - 5715 funtów, płacisz:
2,40 funta tygodniowo czyli 124,80 (2,40 * 52 tygodnie) w skali rocznej.
Przykład 2.
Jeżeli zarabiasz rocznie pomiędzy 5715 a 43875 funtów (dla przykładu weźmy 7000 funtów) musisz zapłacić:
2,40 funta tygodniowo czyli £124,80 (2,40 * 52 tygodnie) w skali rocznej + 8% z 1285 funtów (7000 minus 5715) czyli 102,80 funtów rocznie.
W sumie zapłacisz 124,80 + 102,80 = 227,6 funtów rocznie
Przykład 3.
Jeżeli zarabiasz powyżej £43875 (dla przykładu weźmy 50000 funtów) musisz zapłacić:
2,40 funta tygodniowo czyli 124,80 (2,40 * 52 tygodnie) w skali rocznej.
+ 8% z £38160 (43875 - 5715) czyli 3052,80 funtów rocznie
+ 1% z 6125 (50000 - 43875)czyli 61,25 funtów rocznie
W sumie zapłacisz 3239,12 funtów rocznie(61,52 + 124,80 + 3052,80).